COMPUTER
Hardware-software-windows-network-short stories 
قالب وبلاگ

صیام (روزه) در لغت به معنای امساک و ترک مطلق چیزها؛ اعم از خوردنی‏ها، آشامیدنی‏ها و یا هر عملی و سخنی می‏باشد؛ و در اصطلاح شرع به معنای بازداشتن نفس از کلّ مفطرات1 در وقت معین و با شرایطی خاص ـ که در رسائل عملیّه آمده است ـ می‏باشد.
 

رمضان در لغت: رمضان از ریشه «رمض» به معنای سوزاندن می‏باشد که با احتراق فرق دارد. به آن گونه سوزاندنی رمض گفته می‏شود که دود و خاکستری نداشته باشد؛ مثل سوزاندن با اشعه ایکس، وجه نامگذاری آن به این جهت است که در این ماه، گناهان انسان سوزانده می‏شود.2
 

پیامبر صلی الله علیه و آله می‏فرماید: «به راستی که رمضان نامیده شد؛ زیرا گناهان را از بین می‏برد».3
 

روزه و رمضان در قرآن: خداوند درباره وجوبِ روزه می‏فرماید: یا ایّها الَّذینَ ءامنوا کُتِبَ عَلَیکم الصِّیامُ... اَیّاما معدودات... اَن تَصُومُوا خَیرٌ لَّکُم... یُریدُ اللّهُ بِکُم الیُسر وَلا یُریدُ بِکُم العُسرَ...؛4
 

ای افرادی که ایمان آورده‏اید روزه بر شما واجب شده است همان گونه که بر کسانی که قبل از شما بودند، نوشته شد تا پرهیزگار شوید. چند روز معدودی را (باید روزه بدارید) و کسانی که از شما بیمار یا در سفر باشد پس باید (به همان تعداد) از روزهای دیگر را به جای آن روزه بگیرد) و بر کسانی که قدرت انجام آن را ندارند (همچون بیماران مزمن، پیرمردان و پیرزنان) لازم است کفاره بدهند: مسکینی را طعام دهند، و کسی که کار خیر کند (بیش از مقدار طعام مسکین بدهد) برای او بهتر است، و این که روزه گرفتن برایتان بهتر است اگر بدانید. (آن چند روز معدود) ماه رمضان است، ماهی که قرآن برای راهنمایی مردم همراه با دلایل روشن از هدایت و جدا کننده حق از باطل در آن نازل شده است... خداوند برای شما راحتی می‏خواهد، نه زحمت و سختی را....
 

مواردی که در آیه شریفه فوق، جلب نظر می‏نماید، عبارت است از:
 

1 ـ در این آیه، مؤمنان با جملاتی زیبا و دلنشین مورد خطاب قرار گرفتند که این به جهت تأثیرگذاری پیام است. در روایات آمده است: «خطاب خداوند با جمله «یا اَیُّهَا الَّذین امَنوا» برای روزه‏داران چنان لذت بخش است که سختی روزه را آسان می‏کند.»
 

2 ـ یکی از شگردهای موفق ابلاغ دستورات مشکل، آسان جلوه دادن آن است، چنان که در این آیه آمده است: فرمان روزه مختص شما نیست، بلکه در امت‏های پیشین نیز این قانون عمل می‏شد.
 

3 ـ در این آیه، به آثار و نتایج روزه نیز اشاره شده است: «لَعَلَّکم تَتَّقون» خداوند مؤمنان را نوید می‏دهد که آن‏ها را به زینت تقوا مزیّن و مفتخر می‏سازد.
 

4 ـ در این آیه، به محدود بودن زمان روزه نیز اشاره شده است: «اَیّاما معدودات» خداوند به سبب لطف و عنایت خود بر بندگان تنها 1ماه درسال را روزه مقرر فرموده تا به سهولت از عهده آن برآیند.
 

5 ـ در این آیه، ارزش ماه رمضان به خاطر نزول قرآن ذکر شده است، چه بسا ارزش انسان‏ها نیز به واسطه نفوذ روح قرآن در دل آنها می‏باشد.
 

6 ـ توفیقات، رشد و ترقی و هدایت را از خدا بدانید (عَلی ما هَدیکُمْ)5
 

7 ـ روزه عبادتی منظم و انعطاف‏پذیر است: علی رغم این که روزه در زمان معینی بر همه افراد مکلّف واجب می‏شود، اما در عین حال انعطاف‏پذیر است؛ یعنی آنهایی که به نحوی نمی‏توانند در آن زمان معین روزه بگیرند، در صورت توانایی، باید قضای آن را به جا آورند و یا کفاره بدهند:
 

«فَمَن کان مریضا اَوْ عَلی سَفرٍ فَعِدَّةٌ مِن أیامٍ أُخَر؛ زیرا خداوند، هرگز تکالیف دشوار و با مشقت را بر عهده انسان‏ها قرار نمی‏دهد: «یُریدُ اللّهُ بِکُم الیسر و لا یرید بکم العسر»
 

روزه و رمضان در روایات: از امام علی(ع) و امام باقر(ع) روایت شده است: رمضان نگویید چون نام خداست، بلکه اسم «ماه» را به آن اضافه کنید یعنی ماه رمضان بگویید تا مشخص شود که اسم ماهی از ماه‏هاست.
 

حضرت زهرا(س) درباره فلسفه روزه می‏فرمایند: «خداوند روزه را برای تثبیت اخلاص واجب کرد. (فَرَضَ اللّهُ الصِّیامَ تَثْبیتا لِلْأخْلاصِ)»7
 

چرا روزه واجب شده است؟ امام رضا(ع) درباره علت وجوب روزه می‏فرماید: «تا مردم درد گرسنگی و تشنگی را بدانند و از این راه به فقر و بی‏زاد و توشگی آخرت پی ببرند؛ و روزه‏دار بر اثر ناراحتی که از گرسنگی برایش پیش می‏آید فروتنی کند و کوچکی کند و نیازمندی نشان دهد تا اجر برد و به حساب آورد کار خویش را و بشناسد و پایداری و مقاومت کند؛ از این که در مقابل طغیان و شهوات و هواهای نفس می‏ایستد مستحق اجر شود؛ و برای آنها در این دنیا موجب عبرت و موعظه شود؛ و برای انجام تکالیف آنها تمرینی باشد و برای آنها در عالم دیگر راهنمایی باشد و شدت مشکلات فقرا و بینوایان را در دنیا بشناسد و آنچه را که خداوند در اموالشان برای مساکین و تهیدستان واجب کرده است، ادا کنند.»8
 

همچنین امام رضا(ع) در پاسخ به این سؤال که «چرا روزه فقط در ماه رمضان واجب شده است نه در ماههای دیگر؟» می‏فرماید: ماه رمضان ماهی است که خداوند در آن، قرآن را نازل فرموده است. و در آن ماه، میان حق و باطل کاملاً جدایی افتاده، چنان که حق تعالی در سوره بقره آیه 185 نیز به آن اشاره کرده است. در این ماه به پیغمبر وحی شد، در این ماه شب قدر است، شبی که از هزار ماه بهتر است؛ شبی که تقدیرات و مسائلی که در آن سال از نیکی و بدی، سود و زیان، زندگی و مرگ، وجود دارد رقم زده می‏شود و به همین جهت آن شب را «قدر» می‏گویند.9
 

زمان روزه: پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله در پاسخ به این سؤال که چرا روزه در اسلام سی روز است می‏فرمایند: به دلیل این که آدم وقتی از درخت (ممنوعه) خورد، 30 روز در بدنش باقی بود؛ پس خداوند بر فرزندان او 30 روز گرسنگی و تشنگی را واجب کرد و کسی که روزه‏اش را افطار می‏کند، فضل و رحمت خداوند شامل حال او می‏شود، و آدم هم این گونه بود. پس خداوند روزه 30 روز را بر امت من واجب کرد. همچنین ایشان درباره پاداش روزه‏دار فرمودند: هیچ مؤمنی نیست که ماه رمضان را فقط به حساب خداوند روزه بگیرد، مگر اینکه خداوند 7 خصلت را برای او واجب کند: حرام را از بدنش ذوب می‏کند؛ او را به رحمت خدا نزدیک می‏کند؛... خداوند سکرات مرگ را بر او آسان می‏کند؛ خداوند او را از گرسنگی و تشنگی روز قیامت در امان می‏دارد؛ خداوند به او برات از آتش را عطا می‏کند؛ از طیّبات بهشت به او می‏خوراند.10
 

ویژگی‏های ماه رمضان: خداوند در هر شبی از ماه رمضان، هنگام افطار، هفتاد میلیون نفر را از آتش جهنم نجات می‏دهد، در حالی که همه سزاوار آتش بوده‏اند. پس در شب پایان ماه رمضان برابر آنچه در همه ماه آزاد فرموده، آزاد می‏کند. همچنین در روایت دیگری آمده است: هنگام رسیدن ماه رمضان، خداوند هرکس را که بخواهد می‏بخشد و چون شب دیگر آید آمرزیده شدگان را دوچندان کند و در شب بعد بخشیده شدگان را چند برابر کند و در شب آخر تعداد همه بخشیده شدگان در شبهای گذشته را دو چندان نماید.11
 

رمضان حقیقت است یا خیال: نقل شده است که امام سجاد(ع) چند بار به این ماه سلام می‏کند، در حالی که اگر این ماه باطن، حقیقت و روح و جانی نداشت، این قدر مورد توجه امام سجاد(ع) قرار نمی‏گرفت. آیا این سلام‏ها ـ معاذاللّه ـ مانند اشعار خیالی شعرا است که بر خطابه‏های خیالی حمل می‏شود و به کوه و دشت، دریا و... خطاب می‏کنند؟
 

امام(ع) می‏فرماید: ما خیلی دوست داشته و داریم، اما هیچ دوستی به عظمت این ماه نبود یک ماهی که نه هیچ روزی مثل روزهای او بود و نه هیچ شبی مثل شب‏های او (اَلسَّلامُ عَلَیْکَ یا اَکرمَ مصحوبٍ مِن الاوقاتِ وَ یا خَیرَ شَهرٍ فی الاَیّامِ وَالسّاعات)12
 

خواب و بیداری و خندیدن و خنداندن روزه‏دار: امام صادق(ع) می‏فرماید: 
 

نومُ الصّائمِ عِبادةٌ و صُمْتُهُ تَسبیحٌ وَ عَمَلُهُ مُتِقَبَّلٌ و دُعائُهُ مُسْتجابٌ؛13
 

خواب روزه‏دار عبادت است و خاموشی و سکوت او تسبیح خداوند و عملش مقبول و دعایش مستجاب است.
 

اشتیاق بهشت: پیامبر صلی الله علیه و آله می‏فرماید: بهشت مشتاق چهار نفر است، کسی که گرسنه‏ای را سیر کند، آن که حافظ زبان خود باشد، کسی که قرآن را تلاوت کند، و کسی که در ماه رمضان روزه بگیرد. (انَّ الجنّةَ مُشتاقةٌ اِلی اَربعةِ نفرٍ: الی مُطعم الجیعانِ و حافِظِ الِلّسان و تالِی القرآنِ و صائِمِ شهرِ رمضان)14
 

پاداش روزه‏داران: رسول اکرم صلی الله علیه و آله می‏فرماید: در بهشت درختی است که از آن اسب‏های ابلق (سیاه و سفید) با دو بال و با زینت‏هایی از یاقوت بیرون می‏آیند. اولیای خدا بر آنها سوار می‏شوند به هر جای بهشت بخواهند به پرواز در می‏آیند، اهل بهشت از خدا می‏پرسند، خدایا! این بندگان تو چگونه به این مقام و جایگاه رسیده‏اند که ما از آن محروم هستیم. جواب می‏شنوند: آنها کسانی هستند که در دنیا شب‏ها از بستر خواب بیرون می‏آیند و به نماز و راز و نیاز مشغول می‏شوند، در حالی که شما در خواب بودید و روزها که شما می‏خوردید و می‏نوشیدید، آنها روزه می‏گرفتند و همیشه از ترس و شوق من می‏گریستند.15
 

ماه رمضان، بهار قرآن: امام باقر(ع) می‏فرماید: هرچیزی بهاری دارد و بهار قرآن ماه رمضان است: (لِکُلِّ شَی‏ءٍ رَبیعٌ وَ رَبیعٌ الْقُرآنِ شَهْرِ رَمَضان)16
 

روزه و روح ایمان: امام صادق(ع) می‏فرماید: اگر کسی (بدون عذر) روزه یک روز از ماه رمضان را بخورد، روح ایمان از او خارج می‏شود. (مَن اَفطَر یوما مِن شهر رمضان خَرَجَ روحُ الایمان مِنه)17
 

روزه سپر بلا: پیامبر صلی الله علیه و آله می‏فرماید: روزه در برابر آفات و بلاهای دنیا سپر و در برابر عذاب آخرت پرده است. (اَلصّومُ جُنَّةٌ مِن آفاتِ الدُّنیا و حِجابٌ مِن عَذابِ الاخرة)18
 

آمرزش: پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله می‏فرماید: کسی که در ماه رمضان برای ایمان و (به دست آوردن) رضای خدا روزه بگیرد، خداوند گناهان گذشته او را می‏بخشد. (مَن صامَ رَمضانا و احتسابا غفَر اللّه لَهُ ما مَضی مِن ذُنوبه)19
 

قلب ماه رمضان: امام صادق(ع) می‏فرماید: برترین ماه‏ها، ماه خدا یعنی ماه رمضان است و قلب ما رمضان، شب قدر است. (فَغَرَّةُ الشُهورِ شهرُاللّه، شَهر رمضان و قلب شهرِ رَمضانِ لَیلَهُ‏القَدرِ)20
 

خشنودی خداوند: پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله می‏فرماید: کسی که ماه رمضان را روزه بگیرد و از کارهای حرام و بهتان اجتناب ورزد، خداوند از او راضی شده، بهشت را بر او واجب می‏کند. (مَن صامَ شَهْرَ رَمَضانِ فَاجْتَنبَ فیهِ مِنَ الْحَرامِ و الْبُهْتانِ رَضِیَ اللّه عَنْهُ و اَوجَبَ لَهُ الجَنان)21
 

زکات بدن، روزه است: این روایت در کتاب‏های زیادی از کتب حدیث از رسول اللّه صلی الله علیه و آله نقل شده که فرمود: هر چیزی را زکاتی است و زکات بدن، روزه است. (لِکُلِّ شَیْ‏ءٍ زکاةٌ و زَکاةُ الْاَبْدانِ الصِّیام)22
 

زکات در معنای نموّ و یا تزکیه و پاکی، با آنچه در روایات ذکر شده، مناسب است؛ زیرا روزه بدن را از نظر ظاهری و معنوی پاک و پاکیزه کرده و انسان را برای اطاعت و فرمانبرداری از خدای تعالی آماده می‏کند. روایات دیگری نیز از رسول خدا صلی الله علیه و آله در این باره نقل شده است مانند: روزه بگیرید تا صحیح و سالم شوید (صُومُوا، تصحّوا) یا حضرت امیر(ع) می‏فرماید: روزه یکی از دو بخش سلامتی است (الصِّیامُ اَحَدُ الصِّحَتیْنِ.23


پی نوشت : 
1ـ روزه درمان بیماریهاى روح و جسم، رادلاهیجى، ص 22.
2ـ تفسیر نور، قرائتى، ج 1، ص 370.
3ـ میزان الحکمه، ج 4، ص 176.
4ـ بقره / 185 ـ 183.
5ـ تفسیر نور، قرائتى، ج 1.
6ـ روزه درمان بیماریهاى روح و جسم، راد لاهیجى، ص 22، و بحار، ج 96، ص 376 ـ 377.
7ـ بحار، ج 93، ص 368.
8ـ بحارالانوار، ج 55، ص 341.
9ـ همان، ج 93، ص 370.
10ـ بحارالانوار، ج 93، ص 369.
11ـ ترجمه المراقبات روزه از دیدگاه عارفان میرزا جواد ملکى تبریزى، چاپ اوّل، ص 27.
12ـ صحیفه سجادیه، دعاى وداع با ماه رمضان، دعاى 45.
13ـ روضه‏المتقین، ج 3، ص 230.
14ـ مستدرک الوسائل، ج 7، ص 400.
15ـ رساله لقاء اللّه، ص 128.
16ـ وسائل، ج 7، ص 218.
17ـ همان، ص 176.
18ـ ثواب الاعمال، ص 156.
19ـ ثواب الاعمال، ص 160.
20ـ بحار، ج 93، ص 386.
21ـ بحار، ج 93، ص 346.
22ـ امالى صدوقره ص 37، محاسن برقى، ص 72.
23ـ سخنى درباره روزه، سیدهاشم رسولى محلاتى، صص 5 ـ 7. 

[ ٤ امرداد ۱۳٩۱ ] [ ٩:٠٦ ‎ق.ظ ] [ آرش ] [ نظرات () ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

کانال ما رو در تلگرام دنبال کنید : ketabnew@ https://telegram.me/ketabnew
نويسندگان
لینک دوستان
موضوعات وب
امکانات وب
Instagram

کمک به سازمان خيريه محک